Bếp từ bị nổ: 5 nguyên nhân và 5 cách phòng tránh từ chuyên gia

Tình trạng bếp từ bị nổ hay phát ra tiếng nổ lớn khi đang nấu nướng là sự cố kỹ thuật rất hiếm khi xảy ra nhưng vẫn gây lo lắng về an toàn cháy nổ. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các nguyên nhân cốt lõi và hướng dẫn bạn thao tác xử lý an toàn nhất nếu gặp vấn đề trên.

5 nguyên nhân khiến bếp từ bị nổ

Bếp từ bị nổ thường do những vấn đề về điện, chất lượng linh kiện hoặc sai sót khi sử dụng bếp. Cụ thể như sau:

Quá tải điện hoặc điện áp không ổn định

Đây là nguyên nhân phổ biến liên quan đến việc hệ thống điện gia đình không đáp ứng được công suất tiêu thụ của bếp.

• Dấu hiệu: Bếp phát ra tiếng nổ bên dưới mặt kính, có thể kèm theo tia lửa điện và mùi khét nhựa. Sau tiếng nổ, bếp thường mất nguồn hoàn toàn.
• Nguyên nhân: Khi điện áp lưới điện gia đình chập chờn hoặc tăng cao đột ngột (do sét đánh, nhà hàng xóm dùng thiết bị công suất lớn hoặc hạ tầng điện khu vực yếu), cường độ dòng điện tăng vọt khiến dây đồng trên bảng mạch bị quá nhiệt. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn, các đường dây này sẽ bị đứt để ngắt dòng điện gây  ra tiếng nổ.

Nổ cầu chì

Cầu chì bị nổ là một cơ chế tự bảo vệ chủ động của hệ thống nhằm ngăn chặn dòng điện quá cao gây hư hỏng toàn diện.

• Dấu hiệu: Phát ra tiếng “tạch” lớn từ bên trong bếp, sau đó màn hình hiển thị mất hoàn toàn nguồn điện và không thể khởi động lại dù nguồn cấp vẫn bình thường. Trước khi xảy ra sự cố đứt mạch hoàn toàn, người dùng đôi khi có thể nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo từ hệ thống cấp điện hiển thị trên mặt kính, khiến quá trình đun nấu của bếp từ bị chập chờn, lúc lên lúc ngắt liên tục do tiếp xúc điện tại dây dẫn hoặc linh kiện bảo vệ đầu vào gặp trục trặc.
• Nguyên nhân: Xảy ra hiện tượng ngắn mạch nghiêm trọng bên trong bo mạch hoặc do nguồn điện lưới bị tăng áp đột biến vượt mức chịu đựng của hệ thống bảo vệ VoltSafe. Khi đó, dây chì sẽ nóng chảy tức thì để ngắt mạch điện, bảo vệ các linh kiện đắt tiền như vi xử lý không bị hư hỏng.

Mặt kính bị nứt, nước tràn vào bo mạch gây nổ

Bề mặt bếp bị hư hại vật lý sẽ làm mất đi khả năng ngăn cách giữa chất lỏng và hệ thống linh kiện, bo mạch bên dưới.

• Dấu hiệu: Mặt kính xuất hiện các vết nứt sâu, dài hoặc bị vỡ mảng. Khi đun nấu, hơi nước hoặc nước tràn từ nồi có thể len lỏi qua các khe nứt này xuống phía dưới.
• Nguyên nhân: Do va đập mạnh hoặc mặt kính kém chất lượng không chịu được sốc nhiệt 250°C dẫn đến nứt vỡ, khiến nước dẫn điện chảy qua vết nứt lớn xuống bo mạch. Chất lỏng tiếp xúc trực tiếp với các linh kiện đang có điện áp cao gây ra hiện tượng đoản mạch toàn hệ thống và dẫn đến cháy nổ ngay lập tức.

Hỏng linh kiện IGBT

Linh kiện công suất IGBT bị hư hỏng thường tạo ra hiện tượng phóng điện mạnh và gây nổ.

• Dấu hiệu: Bếp vẫn có tín hiệu điện nhưng không nhận diện được nồi nấu hoặc xảy ra tiếng nổ mạnh ngay khi người dùng kích hoạt chế độ nấu nhanh Booster.
• Nguyên nhân: Hệ thống tản nhiệt bị bụi bẩn che lấp hoặc quạt làm mát hỏng khiến nhiệt độ tại linh kiện IGBT vượt ngưỡng an toàn. Tình trạng này làm phá hủy lớp bán dẫn bên trong và tạo ra dòng điện ngắn mạch lớn, chạy thẳng qua linh kiện, gây nổ tung lớp vỏ nhựa bảo vệ.

Bếp hoặc linh kiện sau sửa chữa kém chất lượng

Việc lắp đặt các bộ phận thay thế không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ làm mất đi các cơ chế tự bảo vệ của hệ thống và dẫn đến cháy nổ bo mạch điều khiển.

• Dấu hiệu: Bếp thường xuyên hiển thị các mã lỗi hoặc phát ra tiếng ù lớn bất thường đồng thời hiệu suất đun nấu giảm rõ rệt so với tình trạng ban đầu.
• Nguyên nhân: Các linh kiện trôi nổi không tương thích với tần số dao động cao của bo mạch điều khiển gốc. Những bộ phận này có khả năng chịu áp và chịu dòng rất thấp nên sẽ tích tụ nhiệt nhanh chóng khi bếp hoạt động ở công suất lớn và phát nổ do quá tải linh kiện.

5 bước xử lý khi bếp từ bị nổ

Khi xảy ra sự cố nổ bếp từ, bạn nên giữ bình tĩnh và thực hiện đúng quy trình để đảm bảo an toàn cho người sử dụng đồng thời ngăn chặn hư hỏng lan rộng đến hệ thống điện gia đình.

• Bước 1 – Ngắt nguồn điện ngay: Rút phích cắm hoặc tắt cầu dao/Aptomat khu bếp. Không chạm vào mặt kính hay thân bếp khi tay ướt hoặc chưa cắt điện để tránh bị giật. Việc trang bị kiến thức về Cách xử lý bếp từ bị rò điện ngay từ đầu thông qua việc đấu nối dây tiếp địa cho vỏ bếp sẽ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ dòng điện phóng ra ngoài khi có sự cố chập cháy bo mạch bên trong xảy ra.
• Bước 2 – Không khởi động lại bếp: Không thử cố gắng bật lại bếp vì có thể làm hỏng thêm linh kiện. 
• Bước 3 – Mở cửa thông gió và để nguội: Mở cửa sổ hoặc bật quạt để khói, mùi khét thoát ra, tránh hít khí độc. Đợi khoảng 20 – 30 phút để bếp tự nguội.
• Bước 4 – Kiểm tra bếp
  • Mặt kính: Kiểm tra có nứt vỡ không. Nếu vỡ, không vệ sinh mặt kính vì nước có thể thấm vào mạch điện đang nóng gây nổ mạnh hơn.
  • Dây dẫn: Kiểm tra dây nguồn xem có bị nóng chảy, chập cháy hay có vết chuột cắn không.
• Bước 5 – Liên hệ trung tâm bảo hành ủy quyền: Lỗi nổ thường liên quan phần cứng bên trong, bạn không nên tự tháo nếu không có chuyên môn. Hãy gọi hotline hãng nếu còn bảo hành hoặc chọn trung tâm sửa chữa uy tín để thay linh kiện chính hãng.

6 lưu ý sử dụng giúp tránh lỗi bếp từ bị nổ

Để hạn chế các sự cố như chập cháy, quá nhiệt hoặc hư hỏng linh kiện, bạn cần lưu ý một số điều sau:

• Không cắm chung bếp với thiết bị công suất cao: Ban nên lắp Aptomat riêng cho bếp từ vì bếp tiêu thụ điện lớn, nếu dùng chung ổ dễ gây quá tải và sụt áp. Đồng thời cần lựa chọn dây nguồn phù hợp với công suất bếp. Ví dụ công suất 3500W – 5500W chọn dây có tiết diện tối thiểu 4mm², công suất 5500W – 7000W chọn dây có tiết diện tối thiểu 6mm², công suất trên 7000W chọn dây có tiết diện tối thiểu 10mm². 
• Tránh để nước hoặc thức ăn tràn vào khe bếp: Khi có đồ ăn trào ra bạn cần dùng khăn mềm khô lau ngay lập tức. Tuyệt đối không đổ nước trực tiếp lên mặt kính để vệ sinh bếp.
• Vệ sinh quạt tản nhiệt định kỳ 3 – 6 tháng/lần: Bởi bụi bẩn tích tụ dần ở cánh quạt có thể gây kẹt cánh, giảm hiệu suất tản nhiệt. 
• Xử lý ngay khi bếp có dấu hiệu lỗi nhỏ: Bởi các tín hiệu cảnh báo trên màn hình hoặc tiếng động lạ từ linh kiện là dấu hiệu của sự cố kỹ thuật. 
• Hạn chế dùng bếp quá lâu ở nhiệt độ cao: Chỉ nên dùng Booster hoặc các chế độ nhiệt lớn trong thời gian ngắn. Ví dụ với Booster chỉ nên dùng khoảng 10 – 15 phút.
• Kiểm định và bảo trì hệ thống dây dẫn định kỳ: Mục đích để tránh các đầu nối điện hoặc điểm tiếp xúc Aptomat có thể bị lỏng hoặc oxy hóa theo thời gian dẫn đến hiện tượng đánh lửa. 

Trên đây là tổng hợp 5 nguyên nhân, các bước khắc phục cùng 6 lưu ý khi sử dụng tránh bếp từ bị nổ. Hy vọng bài viết này có thể cung cấp thông tin hữu ích, giúp bạn bình tĩnh xử lý tình huống, đảm bảo an toàn và sử dụng bếp từ hiệu quả hơn trong quá trình nấu nướng.