Bếp từ IH là gì? Định nghĩa Induction Heating & cách phân biệt

Bạn thấy chữ IH in trên mặt kính bếp hoặc trong catalogue nhưng chưa chắc đó là loại bếp gì? Bếp từ IH thực chất chính là bếp từ dùng công nghệ Induction Heating để làm nóng trực tiếp đáy nồi, nhờ đó đạt hiệu suất tới 90 – 95% và đun sôi 1 lít nước chỉ trong 2 – 3 phút. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu đúng IH là gì, bếp hoạt động ra sao, có ưu nhược điểm gì và khác bếp hồng ngoại, bếp gas thế nào, để tự tin chọn đúng chiếc bếp cho gian bếp nhà mình.

Bếp từ IH là gì và IH viết tắt của từ gì?

Bếp từ IH là gì? IH là viết tắt của Induction Heating, nghĩa là gia nhiệt bằng cảm ứng điện từ. Nói đơn giản, bếp tạo ra từ trường để làm nóng trực tiếp đáy nồi có khả năng nhiễm từ, thay vì dùng ngọn lửa hoặc làm nóng mặt bếp trước rồi truyền nhiệt sang nồi. Vì vậy, bếp từ IH và bếp từ thực chất là cùng một loại bếp, không phải hai dòng sản phẩm khác nhau.

Trên thị trường, bạn cũng có thể gặp các cách gọi như bếp cảm ứng từ, bếp điện từ hoặc induction cooker/hob. Đây đều là những cách gọi liên quan đến công nghệ gia nhiệt cảm ứng từ. Ký hiệu IH hoặc Induction trên sản phẩm thường được dùng để nhận biết thiết bị sử dụng công nghệ này.

Vì vậy, khi mua bếp, bạn không cần hiểu IH là một cấp công nghệ cao hơn bếp từ. Quan trọng hơn là kiểm tra công suất, loại mâm từ, mặt kính, khả năng nhận diện nồi và các tính năng an toàn của từng model. Cách gọi IH đặc biệt phổ biến trên các thiết bị nấu tại Nhật Bản và một số thị trường châu Á.

Cần lưu ý, không phải chiếc “bếp điện từ” nào cũng dùng IH cho mọi vùng nấu, vì có những mẫu kết hợp thêm vùng hồng ngoại. Các dòng bếp từ Köcher (ký hiệu DI) là bếp induction thuần, tức toàn bộ vùng nấu đều dùng công nghệ IH.

Nguyên lý hoạt động và cấu tạo của bếp từ IH

Khi bạn bật bếp, dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây đồng (mâm cảm ứng) đặt dưới mặt kính, tạo ra một từ trường biến thiên tần số cao. Lúc đặt nồi có đáy nhiễm từ lên vùng nấu, từ trường này sinh ra dòng điện xoáy (dòng Foucault) ngay trong đáy nồi, khiến đáy nồi tự nóng lên rồi truyền nhiệt thẳng vào thức ăn. 

Ngay khi bạn nhấc nồi ra, không còn vật liệu nhiễm từ để tương tác nên nguồn nhiệt ngắt gần như tức thì, mặt kính xung quanh vẫn tương đối mát. Khác với bếp gas dùng ngọn lửa trần hay bếp hồng ngoại phải đốt nóng mặt kính trước rồi mới truyền lên nồi, bếp từ IH đưa nhiệt vào đúng nơi cần nấu, nên vừa nhanh, vừa ít hao phí.

Cấu tạo chính của bếp từ IH gồm mâm nhiệt, quạt tản nhiệt, bo mạch điện tử, mặt kính và hệ thống cảm biến. Trong đó, mâm nhiệt tạo từ trường để làm nóng nồi; bo mạch điều khiển công suất, nhiệt độ và các chức năng của bếp; còn quạt tản nhiệt giúp làm mát linh kiện khi bếp hoạt động ở công suất cao. Köcher sử dụng mâm cảm ứng và bo mạch lõi từ E.G.O (Đức), mâm làm từ 100% đồng nguyên chất và IGBT chịu tải cao. Mặt kính và hệ thống cảm biến vừa bảo vệ linh kiện vừa đảm bảo an toàn trong quá trình nấu. 

Ưu điểm nổi bật của bếp từ IH

Vì nhiệt sinh ngay trong đáy nồi, bếp từ IH giải quyết được gần như mọi điều khiến người nội trợ mệt mỏi với bếp truyền thống: chờ lâu, tốn nhiên liệu, nóng bức và khó lau chùi. Dưới đây là năm lợi ích bạn sẽ cảm nhận rõ nhất trong bữa cơm hằng ngày.

Hiệu suất truyền nhiệt cao, hạn chế lãng phí

Bếp từ IH đạt hiệu suất truyền nhiệt khoảng 90 – 95%, tức gần như toàn bộ năng lượng đều đi vào nồi. Con số này cao gấp đôi bếp gas (khoảng 40 – 50%) và vượt xa bếp hồng ngoại (khoảng 60 – 70%). Nhờ vậy, cùng một nồi canh, bếp từ tiêu hao ít năng lượng hơn và hóa đơn hàng tháng tiết kiệm hơn về lâu dài.

Nấu nhanh, rút ngắn thời gian đứng bếp

Bếp từ IH đun sôi 1 lít nước chỉ trong khoảng 2 – 3 phút, trong khi bếp gas cần 4 – 5 phút. Với những buổi sáng vội đi làm, đi học, khác biệt này giúp bạn kịp nấu xong bữa sáng mà không phải dậy sớm hơn. Nhiều dòng bếp còn có chức năng Booster đẩy công suất lên tối đa khi cần luộc rau, nấu lẩu thật nhanh.

An toàn cho gia đình có trẻ nhỏ và người cao tuổi

Không có lửa trần, không dùng khí gas nên bếp từ IH loại bỏ nguy cơ rò rỉ khí và cháy nổ. Khu vực quanh vùng nấu chỉ ở mức dưới 50°C, hạn chế bỏng nếu bé lỡ chạm tay vào. Bếp còn tự ngắt sau khoảng 20 – 60 giây nếu không có nồi, tự tắt trong 3 – 5 giây khi nước trào vào bảng điều khiển, kèm khóa trẻ em và cảnh báo nhiệt dư bằng chữ “H”.

Vệ sinh nhanh chỉ với khăn ẩm

Mặt bếp là tấm kính phẳng, không có kiềng hay khe kẽ để dầu mỡ bám vào. Vì mặt kính không bị nung nóng như bếp hồng ngoại, thức ăn trào ra không cháy khô, bạn chỉ cần lau nhẹ bằng khăn ẩm là sạch. Không còn cảnh cọ kiềng, tháo mâm chia lửa sau mỗi bữa giỗ, bữa tiệc.

Không khí trong bếp sạch và mát hơn

Bếp từ không đốt nhiên liệu nên không thải khí CO, CO2 hay NO2 vào không gian sống, đặc biệt quan trọng với căn hộ chung cư kín. Nhiệt tập trung ở đáy nồi chứ không tỏa ra xung quanh, nên căn bếp mát hơn hẳn vào mùa hè. Bếp cũng không bị gió lùa hay điều hòa làm giảm hiệu quả nấu như ngọn lửa gas.

Nhược điểm và hạn chế của bếp từ IH

Không có loại bếp nào hoàn hảo, và bếp từ IH cũng có vài điểm bạn nên biết trước khi chuyển đổi. Tuy nhiên, phần lớn các hạn chế này đều có cách khắc phục đơn giản nếu bạn chuẩn bị từ đầu.

Kén nồi có đáy nhiễm từ

Bếp từ IH chỉ nhận nồi, chảo có đáy nhiễm từ như inox 430 hoặc gang; nồi nhôm, đất nung, thủy tinh hay inox 304 nguyên khối sẽ không được nhận diện. Nếu đang có sẵn bộ nồi cũ, bạn hãy thử đặt nam châm vào đáy, nam châm hút chặt là dùng được. Đĩa chuyển nhiệt (đĩa từ) chỉ nên là giải pháp tạm thời, vì nó làm giảm hiệu suất và khiến mặt kính nóng hơn.

Phụ thuộc vào nguồn điện

Bếp từ không thể nấu khi mất điện, điều có thể gây bất tiện ở khu vực lưới điện chưa ổn định. Bếp đôi, bếp ba công suất lớn (thường từ 4.000W trở lên) cũng cần đi dây và lắp aptomat riêng. Việc này thực hiện khá nhanh và thường do kỹ thuật viên của hãng đảm nhận ngay khi lắp đặt.

Chi phí đầu tư ban đầu cao hơn

Một chiếc bếp từ có giá trung bình khoảng 4 – 20 triệu đồng tùy loại, cao hơn mức 200.000 – 5.000.000 đồng của bếp gas, chưa kể chi phí bộ nồi chuyên dụng. Đổi lại, nhờ hiệu suất cao và thời gian nấu ngắn, chi phí vận hành hàng tháng của bếp từ thấp hơn, nên khoản chênh lệch sẽ được bù dần theo thời gian sử dụng.

Bảng điều khiển cảm ứng cần thời gian làm quen

Người lớn tuổi đã quen núm vặn của bếp gas có thể thấy bảng cảm ứng hơi khó dùng lúc đầu. Phím cảm ứng cũng có thể tạm thời không phản hồi khi mặt bếp dính nước, dầu mỡ hoặc tay đang ướt. Bạn nên lau khô tay và mặt bếp trước khi thao tác, đồng thời ưu tiên mẫu có bảng điều khiển tối giản nếu trong nhà có ông bà thường xuyên vào bếp.

So sánh bếp từ IH với bếp hồng ngoại

Bếp từ IH và bếp hồng ngoại có nhiều điểm giống nhau: cùng dùng điện, không có ngọn lửa, cùng thiết kế mặt kính phẳng và đều có hẹn giờ, khóa trẻ em, tự ngắt khi quá nhiệt. Khác biệt quan trọng nhất nằm ở cách sinh nhiệt: bếp hồng ngoại dùng mâm nhiệt đốt nóng mặt kính rồi mới truyền nhiệt sang nồi, còn bếp từ IH dùng từ trường làm nóng trực tiếp đáy nồi. Chính điểm khác này tạo ra chênh lệch về tốc độ, hiệu suất, độ an toàn và loại nồi sử dụng.

Từ bảng so sánh, bạn có thể chọn bếp theo thói quen nấu của gia đình:

• Bếp từ IH: Hợp với gia đình bận rộn, có trẻ nhỏ, muốn nấu nhanh, tiết kiệm điện và sẵn sàng dùng bộ nồi đáy từ.
• Bếp hồng ngoại: Hợp với gia đình muốn giữ nguyên nồi đất, nồi thủy tinh, thích nướng trực tiếp trên mặt bếp và chấp nhận nấu chậm hơn.

So sánh bếp từ IH với bếp gas

Bếp gas và bếp từ IH giống nhau ở chỗ đều nấu được hầu hết món ăn hằng ngày và điều chỉnh nhiệt nhanh. Khác biệt lớn nhất nằm ở nguồn năng lượng: bếp gas đốt khí tạo ngọn lửa bao quanh đáy nồi, còn bếp từ IH dùng điện và từ trường để làm nóng chính đáy nồi. Điểm khác này quyết định mức độ an toàn, hiệu suất, chi phí và yêu cầu hạ tầng của mỗi loại bếp.

Từ bảng so sánh, bạn có thể cân nhắc như sau:

• Bếp từ IH: Hợp với gia đình ở chung cư, có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, ưu tiên an toàn, căn bếp mát mẻ, nấu nhanh và tiết kiệm chi phí vận hành lâu dài.
• Bếp gas: Hợp với nơi hay mất điện, gia đình muốn tối ưu chi phí mua ban đầu, giữ nguyên mọi loại nồi sẵn có và quen điều chỉnh lửa bằng núm vặn.

Các dạng bếp từ IH phổ biến theo số vùng và kiểu lắp

Bếp từ IH trên thị trường được chia theo hai tiêu chí chính: số vùng nấu và kiểu lắp đặt, bên cạnh dòng bếp hỗn hợp kết hợp vùng từ với vùng hồng ngoại. Chọn đúng dạng bếp ngay từ đầu giúp bạn vừa đủ dùng cho số người trong nhà, vừa hợp với không gian bếp.

Theo số vùng nấu

• Bếp từ đơn: Một vùng nấu, gọn nhẹ, phần lớn là bếp dương di động. Phù hợp người sống một mình, phòng trọ hoặc làm bếp phụ để nấu lẩu, hâm nóng nhanh.
• Bếp từ đôi: Hai vùng nấu, là lựa chọn phổ biến nhất cho gia đình 2 – 4 người. Bạn có thể nấu canh và xào rau cùng lúc, đủ cho bữa cơm thường ngày.
• Bếp từ ba vùng trở lên: Ba hoặc bốn vùng nấu, hợp với gia đình đông người hoặc hay đãi tiệc, cần nấu nhiều món song song.

Theo kiểu lắp đặt

• Bếp từ âm: Lắp chìm vào mặt đá tủ bếp, chỉ lộ mặt kính phẳng, tạo vẻ liền mạch và sang trọng. Bếp âm thường có công suất lớn (từ 4.000W trở lên) nên cần aptomat riêng và khoét đá theo kích thước bếp.
• Bếp từ dương: Đặt nổi trên mặt bàn, cắm điện là dùng, dễ di chuyển. Phù hợp nhà thuê, căn bếp nhỏ hoặc gia đình chưa muốn thi công tủ bếp.

Bếp hỗn hợp từ – hồng ngoại

Bếp hỗn hợp (bếp điện từ) có một vùng từ IH và một vùng hồng ngoại trên cùng mặt kính, giúp bạn vừa nấu nhanh bằng vùng từ, vừa dùng nồi đất hay nướng trực tiếp ở vùng hồng ngoại. Khi mua, hãy xem kỹ thông số từng vùng để không nhầm bếp hỗn hợp với bếp từ IH thuần.

Lưu ý sử dụng bếp từ IH cơ bản

Một vài thói quen nhỏ khi dùng bếp sẽ giúp bếp từ IH chạy ổn định, an toàn và bền lâu hơn. Bạn có thể ghi nhớ theo ba thời điểm trước, trong và sau khi nấu, cùng một số nguyên tắc an toàn điện.

Trước khi dùng

• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, kiểm tra nguồn điện và aptomat phù hợp với công suất bếp.
• Đặt bếp dương trên mặt phẳng khô ráo, chừa khoảng trống để quạt tản nhiệt hoạt động.
• Lau sạch mặt kính và đáy nồi, không để thìa, dao hay vật kim loại khác trên mặt bếp.

Khi nấu

• Dùng nồi đáy nhiễm từ, đáy phẳng, đường kính khoảng 12 – 28 cm cho khớp với vùng nấu.
• Không để nồi rỗng trên bếp đang bật và tránh đặt mức nhiệt quá cao gây cháy đáy nồi.
• Lau ngay khi thức ăn tràn ra, nhất là khi tràn vào bảng điều khiển; nếu bếp báo lỗi E0, hãy kiểm tra lại nồi.

Sau khi dùng

• Với bếp dương có dây cắm, đợi quạt tản nhiệt dừng hẳn rồi mới rút điện.
• Khi mặt bếp còn hiện chữ “H” (nhiệt dư), chưa nên chạm tay hay vệ sinh ngay.
• Lau bằng khăn mềm hơi ẩm, không dùng miếng cọ kim loại hay hóa chất tẩy mạnh; ngừng dùng ngay nếu mặt kính nứt vỡ.

An toàn điện

• Không cắm chung bếp từ với thiết bị công suất lớn khác trên cùng một ổ điện.
• Không dùng ổ nối dài kém chất lượng; lưu ý này áp dụng cho cả bếp hồng ngoại công suất lớn.

Câu hỏi thường gặp về bếp từ IH là gì (FAQ)

Bếp từ IH có tốn điện không?

Bếp từ IH không tốn điện nếu dùng đúng nồi và chọn mức công suất phù hợp với món ăn. Nhờ hiệu suất truyền nhiệt 90 – 95%, gần như toàn bộ điện năng đều đi vào nồi, thời gian nấu lại ngắn nên lượng điện tiêu thụ thực tế thấp hơn bếp hồng ngoại. Nếu muốn tiết kiệm hơn, bạn nên chọn bếp có công nghệ Inverter, giúp giảm khoảng 10 – 20% điện năng hằng tháng; một số dòng bếp từ Köcher dùng công nghệ G5 Smart Inverter công bố mức tiết kiệm tới 38%.

Bếp từ IH có kén nồi không?

Có, bếp từ IH chỉ hoạt động với nồi có đáy nhiễm từ. Ngoài cách thử bằng nam châm, bạn có thể lật đáy nồi tìm ký hiệu lò xo, xoắn ốc hoặc chữ “Induction”, hay xem nhãn có ghi “Induction Ready”. Cách đơn giản nhất là đặt nồi có chút nước lên bếp: nếu bếp hiện mức công suất và nước ấm lên thì dùng được, còn nếu màn hình nhấp nháy lỗi E0 rồi tự ngắt thì nồi không phù hợp.

Tuổi thọ bếp từ IH khoảng bao lâu?

Một chiếc bếp từ IH chất lượng có thể dùng khoảng 10 năm nếu được lắp đặt và sử dụng đúng cách. Yếu tố quyết định tuổi thọ là linh kiện bên trong như mâm từ, bo mạch, quạt tản nhiệt và khả năng tự bảo vệ khi điện áp chập chờn. Với bếp từ Köcher, linh kiện được bảo hành 3 năm, riêng mặt kính dòng X-Nano được bảo hành tới 10 năm.

Bếp từ IH giá khoảng bao nhiêu?

Giá bếp từ IH trên thị trường dao động khoảng 4 – 20 triệu đồng tùy số vùng nấu, kiểu lắp, linh kiện và thương hiệu; các dòng nhập khẩu cao cấp có thể cao hơn.

Như vậy, bài viết đã giúp bạn giải đáp thắc mắc bếp từ IH là gì. Sản phẩm đạt hiệu suất 90 – 95%, nấu nhanh gấp đôi bếp gas, an toàn và dễ vệ sinh hơn hẳn, đổi lại cần nồi đáy nhiễm từ và nguồn điện ổn định. Khi đã hiểu đúng thuật ngữ, bạn sẽ không còn bối rối trước các nhãn IH, induction hay điện từ, và biết chính xác loại bếp nào hợp với gia đình mình.